ميرزا محمد حيدر دوغلات

152

تاريخ رشيدى ( فارسي )

ذكر آنچه در مدت سلطنت سلطان محمود خان در تاشكند واقع شده و اختلال كار و اختتام روزگار او قبل از مصالحه با سلطان احمد ميرزا و نسبت قراگوز بيگم ، خان ، تركستان « 1 » را گرفت . حاكم تركستان كه محمود مزيد ترخان باشد از قبل ميرزا سلطان احمد ، او را گرفته در بند كشيدند و بيشتر سبب مصالحه اين مزيد ترخان شد ، زيرا كه « 2 » محمد مزيد ترخان طغاى ميرزا سلطان احمد بود « 3 » چون خان تركستان را گرفت ، شاهى بيگ خان را ملازمت خان بود . نظر به آن خدمت كه در جنگ جر « 4 » كرده بود كه مذكور شده است ، تركستان را به وى داد و از اين جهت ميان پسران گراى خان و جانى بيگ خان قزاق و « 5 » سلطان محمود خان كه مصادقت قديم داشتند منجر با نزاع شد كه شاهى بيگ خان دشمن ما بود ، چون او را در مقابله ما در تركستان مىگذارى ؟ الحاصل در سر اين مناقشه ميان سلطان محمود خان و « 6 » اوزبك ( 71 ر ) قزاق دو بار مصاف شد . هر دو بار شكست بر خان افتاد . 360 جهت اين شكستها آن بود كه از يونس خان امراى معتبر مانده بودند ، خان را ، بلكه تمام اهل دولت ميراثى را عادت چنان باشد كه قدر مردم نيك را ندانند [ بلكه پندارند ] « 7 » كه هر كه را تربيت كنند نيك شود و اين محال بود . بنابراين عقيده فاسد ، خان از « 8 » اراذل احادالناس چندى را تربيت فرمود و اين اراذل هميشه در خيانت امراى عظيم قديم مىكوشيدند ، به حدى رسيد كه پنج نفر از اعاظم امرا كه سر دفتر همه بود [ ند ] « 9 » ، خان به قتل رسانيد و خاندان ايشان را به تمام مستأصل گردانيد و به جاى ايشان از آن اراذل پنج كس را تربيت فرمود . به وقتى كه ميان سلطان محمود خان و اوزبك قزاق ، جهت شاهى بيگ خان نزاع افتاد و كار با مصاف كشيد ، اين پنج كس سردار بودند ، لاجرم شكست افتاد . آن صولت و ابهت خان كه به مساعى جميله امراى خمسه در دلهاى

--> ( 1 ) . نگ : تاشكند . ( 2 ) . نت : - حاكم تركستان . . . زيرا كه . ( 3 ) . نت : + از قبل از سلطان احمد ميرزا ، او را گرفته و در بند كشيدند و بيشتر سبب مصالحه اين مزيد ترخان باشد زيرا كه محمد مزيد ترخان طغاى ميرزا بود . ( 4 ) . نب ، نگ : چر / نت : جبر . ( 5 ) . نت : - و . ( 6 ) . نت : - و . ( 7 ) . نب : - بلكه پندارند . ( 8 ) . نت : - از . ( 9 ) . نب ، نت : - ند .